پازل ۱۰۰۰ تکه کوهستان رنگین کمانی – چین

کوهستان رنگین‌کمانی ژانگیه؛ لایه‌های زمین مثل پارچه رنگی

رنگ‌هایی که از سنگ می‌آیند

تپه‌های رنگی Zhangye در استان گانسو شمال‌غرب چین به نوارهای پیوسته قرمز، نارنجی، زرد، خاکستری و سبزفام شناخته می‌شوند. این رنگ‌ها نقاشی یا پوشش مصنوعی نیستند؛ لایه‌های رسوبی با ترکیب معدنی متفاوت در طول زمان روی هم انباشته شده‌اند و بعد با چین‌خوردگی، بالاآمدگی و فرسایش در سطح آشکار شده‌اند.

در تصویر، خطوط رنگی روی شیب‌ها خم می‌شوند و همین خمیدگی نشان می‌دهد لایه‌ها پس از رسوب‌گذاری تحت نیروهای زمین‌ساختی تغییر شکل داده‌اند.

Danxia چیست؟

اصطلاح Danxia در چین برای گروهی از چشم‌اندازهای فرسایشی مرتبط با سنگ‌های رسوبی قاره‌ای، به‌ویژه لایه‌های قرمز، به کار می‌رود. Zhangye مجموعه‌ای از فرم‌های Danxia و تپه‌های رنگی را در خود دارد و بخشی از Zhangye UNESCO Global Geopark است.

رنگ‌های متفاوت با محیط رسوب‌گذاری و حضور ترکیبات آهن و دیگر مواد معدنی ارتباط دارند. شرایط اکسیدکننده و کاهنده می‌تواند شکل شیمیایی آهن را تغییر دهد و رنگ‌های متفاوتی ایجاد کند.

چرا این لایه‌ها اکنون دیده می‌شوند؟

رسوب به‌تنهایی چنین منظره‌ای نمی‌سازد. ابتدا لایه‌ها باید تشکیل شوند، سپس نیروهای زمین‌ساختی آن‌ها را بالا بیاورند و کج یا چین‌خورده کنند. پس از آن باران، باد و تغییرات دما بخش‌های نرم‌تر را سریع‌تر فرسوده می‌کنند و خطوط و دره‌ها را آشکار می‌سازند.

این فرایندها میلیون‌ها سال طول می‌کشند. نتیجه نهایی شبیه یک نقاشی انتزاعی است، اما هر خط بخشی از تاریخ زمین‌شناختی منطقه محسوب می‌شود.

رنگ زیر نور

شدت رنگ‌ها با زمان روز و شرایط هوا تغییر می‌کند. نور کم‌زاویه صبح و عصر سایه‌ها را عمیق‌تر و تضاد لایه‌ها را بیشتر می‌کند. بارندگی نیز می‌تواند برای مدت کوتاه رنگ سطح سنگ و خاک را اشباع‌تر نشان دهد.

همین وابستگی به نور باعث شده عکس‌های مختلف از یک نقطه گاهی رنگ‌هایی بسیار متفاوت نشان دهند، بدون اینکه خود کوه ناگهان تغییر کرده باشد.

رنگین‌کمانی بودن، نامی شاعرانه برای یک آرشیو رسوبی است

هر نوار رنگی را می‌توان بخشی از یک محیط رسوبی گذشته دانست. تغییر اندازه دانه، مواد معدنی و شرایط شیمیایی می‌تواند لایه‌هایی با ظاهر متفاوت بسازد. وقتی بعداً این لایه‌ها کج می‌شوند و فرسایش مقطع آن‌ها را باز می‌کند، ما توالی زمانی را تقریباً به‌صورت خطوط موازی روی دامنه می‌بینیم.

به همین دلیل زیبایی Zhangye مستقیماً از تاریخ زمین می‌آید. رنگ و فرم دو موضوع جدا نیستند؛ همان فرایندهایی که ماده رسوبی را تغییر دادند، بعداً با بالاآمدگی و فرسایش آن را در معرض دید قرار دادند.