پازل ۱۰۰۰ تکه فوران آتشفشان اثر اسنوری گونارسون

 هِی ِ آلمان ۱۰۰۰ تکه حدود ۵۰x70 سانتی متر مناسب برای سن ۹ تا ۹۹

آتشفشان روزنه‌ای در سطح زمین است که سنگ‌های گداخته، خاکستر و گازهای درون زمین، از آن به بیرون فوران می‌کنند. فعالیت آتشفشانی با برون‌افکنی سنگهای مذاب، با گذشت زمان، باعث پیدایش کوه‌های آتشفشانی بر سطح زمین شده است. آتشفشان‌ها معمولاً در نقاطی یافت می‌شوند که صفحه‌های سخت پوسته زمین‌ساخت، همگرایی یا واگرایی دارند. هر آتشفشان سه قسمت اصلی دارد:

۱ – دهانه: که نوک آتشفشان است.

۲ – اتاقک مواد مذاب و داغ آتش فشان: محلی که مواد مذاب قبل از فوران آن جا جمع می‌شود.

۳ – مجرای مرکزی: محل اتصال اتاقک به دهان آتشفشان است.

درون زمین، تودهٔ سنگهای آذرین با حرارت بسیار زیاد (حدود ۱۰۰۰ درجه سانتیگراد و بیشتر) وجود دارد که ماگما (تَفتال) نامیده می‌شود. ماگما، با رسیدن به سطح زمین، سرد و جامد شده و گُدازه نامیده می‌شود که این فرایند باعث تشکیل آتشفشان می‌شود. در ماگما و گدازه، حباب‌های گاز وجود دارد که در زمان فوران باعث انفجار می‌شود.

بروز آتشفشان، تأثیراتی به همراه دارد که یکی از آن‌ها تغییر آب وهوا است. آتشفشان می‌تواند باعث بارش باران و ایجاد رعد و برق شود. آتشفشانها می‌توانند تأثیراتی درازمدت در وضعیت آب و هوا ایجاد کنند. از طرف دیگر، گدازه‌هایی که سریع حرکت می‌کنند، می‌توانند باعث مرگ انسانها شوند؛ چون خاکستر حاصل از بروز آتشفشان، تنفس را دشوار می‌کند.

فوران

نوع ماگمای درون زمین می‌تواند آتشفشان‌های متفاوت ایجاد کند. اگر ماگما کاملاً رقیق باشد، گاز درون آن به آسانی رها می‌شود و در نتیجه انفجاری صورت نمی‌گیرد. به این ترتیب، ماگما فقط از کوه بیرون می‌آید و در کناره‌ها جریان می‌یابد؛ مثل آتشفشان‌هایی در هاوایی و کوه «اتنا». اگر ماگما غلیظ و چسبناک باشد، گاز درونش به آسانی رها نمی‌شود و در نتیجه انفجار صورت می‌گیرد.

درباره تصویر فوران

این عکس از اسنوری گونارسون لحظه‌ای از فوران آتشفشانی ایسلند در سال ۲۰۱۰ را ثبت کرده است؛ صحنه‌ای که در آن گدازه درخشان از میان زمین پوشیده از برف بیرون می‌ریزد. تضاد نارنجی و زرد مواد مذاب با آبی سرد آسمان و سفیدی برف، تصویری از برخورد مستقیم آتش و یخ ساخته است.

این منظره با فوران فیم‌وُردوهالس در سال ۲۰۱۰ مرتبط است؛ فورانی که در ناحیه کوهستانی میان دو یخچال بزرگ ایسلند رخ داد. حضور برف در فاصله بسیار کم از جریان گدازه همان ویژگی بصری منحصربه‌فردی است که عکس را به نمونه‌ای شاخص از طبیعت آتشفشانی ایسلند تبدیل کرده است.

ایسلند؛ سرزمین آتش و یخ

ایسلند روی یکی از فعال‌ترین مناطق زمین‌شناختی اقیانوس اطلس قرار گرفته و آتشفشان، یخچال، چشمه آب‌گرم و میدان‌های گدازه بخشی از چشم‌انداز طبیعی آن هستند. در چنین محیطی، عناصر ظاهراً متضادی مانند یخ و گدازه می‌توانند در فاصله‌ای بسیار نزدیک از یکدیگر دیده شوند.

درباره اسنوری گونارسون

اسنوری گونارسون عکاس منظره اهل ایسلند است که در کنار عکاسی، به آموزش و هدایت تورهای عکاسی نیز پرداخته است. بخش مهمی از کار او به طبیعت ایسلند و شرایط نوری و زمین‌شناختی خاص این کشور مربوط می‌شود.

در این عکس، انتخاب زمان ثبت بسیار تعیین‌کننده است. گدازه روشن مانند منبع نور اصلی صحنه عمل می‌کند و دود تیره را از پایین به رنگ‌های گرم درمی‌آورد. عکس تنها یک ثبت علمی از فوران نیست؛ نمایشی از مقیاس، انرژی و تضادهای طبیعت ایسلند است.